Bugün insan dediğimiz tür bundan milyonlarca sene evvel çevresel sebeplerle sık ormanların bol ağaçlarından engin savanların yüksek otları arasında kaldığı için tehlikelere karşı eskisi gibi ağaçlara çıkamıyor, vahşi hayvanlar için açık bir hedef oluyordu.
Bu tehlikelere karşı iki ayak üzerine kalkan atalarımız bu sayede hem yüksek otların boyunu aşarak görüş açısını genişletiyor hem de elleri serbest kaldığı için alet kullanabilme yolunda önemli adımlar atıyordu. Ateşin bulunmasıyla gün boyu yemek yemekle uğraşmak yerine pişmiş besinlerle kalori ihtiyacı çok kısa bir sürede karşılanırken besinler pişme işlemiyle yumuşadığı için çene kasları önemini yitiriyordu. Çene kaslarının öneminin yitirmesiyle çok yer kaplayan bu kaslardan doğan boşlukla beyin, hacimsel bir büyüme gösteriyor, bu hacimsel büyüme gerek sosyal ilişkilerin kompleksleşmesi gerek de alet kullanma becerisinin artmasıyla niteliksel bir gelişmeye de sebep oluyordu.
Ayağa kalkınca kalça kemiği daralan bu sayede doğum yapması zorlaşan insan türünün bebekleri diğer türlerin yavruları gibi doğar doğmaz yaşamaya ve mücadeleye hazır olmuyor, bakıma muhtaç oluyordu. Bunun sebebi bebeklerin gelişimini tamamlayamadan dünyaya gelmeseydi, eğer gelişimlerini tamamlayarak dünyaya gelselerdi daralan kalça kemiği neticesinde ana rahminden çıkamayacaklardı.
Bebeklerin bakıma muhtaç olması, insan türünün engin savanlarda tek başınayken tehlikeye düşmesi gibi konular iş birliğini, iş birliği klanları, klanlar sosyal düzeni, sosyal düzenler de belli norm ve ahlaki kuralları mecbur kıldı.
Bir klanla beraber yaşamak için doğanın anarşizminden insanın bencil kurallarına geçiş yapmak gerekiyordu.
Kurallar bencilceydi çünkü doğanın tehlikelerinden korunmak için girilen bu klanda bireyin başına gelmesini istemediği şeyleri başkasına da yapmaması isteniyordu. Kurallara uyma motivasyonu diğerlerini önemsemek değil, kendini önemsemekti. Eğer herkes kurallara uyarsa bireyin kendi başına kötü bir şey gelmeyecekti. Klanın devamlılığı, bireyin hayatta kalması demekti. Kurallara uymayanlar klandan atılıyor ve başka bir klan bulamadıkça tehlikelere karşı yapayalnız ve savunmasız kalıyordu. Muhtemelen atılan kişi başka bir klan da bulamıyordu, klansız kalanın kurallara uymadığı için bu hale düştüğü biliniyor, başka klanlar da onu kabul etmiyordu. Muhtemelen bugün hala süregelen ırkçılık, ayrımcılık, ötekileştirme ve ötekine olan tahammülsüzlüğün sebebi bundan kaynaklanıyor.
Kurallı bir hayat yaşayan klanların, tek tek yaşayan insanlara göre hayatta kalma olasılığının daha yüksek olup nesillerini devam ettirebilmeleri bir doğal seçilimdi. Klan içindeki kurallara uymayanların klandan atılması ise bir yapay seçilimdi.
Tüm bu sebeplerle ahlak konusunda hassasiyeti olanların nesillerini devam ettirebilmeleri doğal ve yapay seçilimden ibaret. Belki de bizim türümüz bu sayede veya bu sebepten dolayı ayna nöronlarına sahip olup empati yeteneğini, dolayısıyla ahlaki kuralları kazandı.
İnançlı, sorgulayan ve seküler bir Müslüman olarak ahlakı tanrıya değil, ortak yaşamın getirdiği seçilim, empati ve ayna nöronlarının önemine dayandırıyorum. Bu konulara her zaman materyalist yaklaşırım.
Ahlak zaten hayatta kalma korkusu yüzünden ortaya çıkan bir kavram olduğu için tanrı korkusundan dolayı tanrıya dayandırmak ve tek temellendirmesini buraya bağlamak yanlıştır. İnsan en çok da kendisi için ahlaklıdır. Gece başını yastığa koyarken vicdanı rahat olsun diye iyilik yapar, kendisine uzaktan yakından fayda getirmeyen iyiliklerde bile bu böyledir.
Korkudan doğan çaresizliğin birlik olmaya, birlik olmanın toplumsal düzen ve ahlaki kurallara, korkulan ögelerin tanrısallaştırıldığına, doğal afetlerin tanrının cezalandırması olarak algılandığına, bu cezalandırmaktan kurtulmanın ibadetlere ve ahlaka sıkı sıkıya bağlanmaya, ahlaka sıkı sıkıya bağlanmanın kutsallar ve tabular yarattığına, tabuların çarpık düzenler yarattığına, çarpık düzenlerin daha da çarpıtılıp korku imparatorluğu vasıtasıyla birtakım çıkar gruplarının tüm bu insanları yönettiğine inanırım.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder